Advies Laura: zoek vooral uit wat jij nodig hebt en waar je steun aan hebt.

Cindy en haar vriendin hadden niet allebei per se een uitgesproken kinderwens. Cindy was wat ouder en had zich al voor hun relatie grondig verdiept in de mogelijkheden. Eén ding weet ze wel zeker: zo’n onderwerp meteen op de eerste date op tafel leggen, zou ze een volgende keer waarschijnlijk iets subtieler aanpakken.

Interview

Kun je ons meenemen in wat jou vertrekpunt is geweest? Ik had me al goed verdiept in de verschillende opties. In die periode kreeg ik toevallig een leuke vriendin die een stuk jonger was, alleen zij was er nog helemaal niet mee bezig. Gelukkig gaf dat geen frictie en ben ik doorgegaan met mijn traject. Op een gegeven moment was ik met mijn vader in het AMC en moesten we ergens op wachten. In die wachttijd ben ik naar de balie gelopen. Ik stond al ingeschreven en had bij voorbaat gekozen voor een anonieme donor (B-donor). Het AMC test heel goed, dus we besloten daar te starten. We hebben ook nog gekeken of mijn broer of zwager donor zou kunnen zijn, maar dat liep op niets uit. Als je ‘man en vrouw’ bent, kun je makkelijker bij een regulier ziekenhuis terecht. Als je ‘vrouw-vrouw’ bent, moet je al snel naar een academisch ziekenhuis.

Hoe gaat het selecteren van een donor in zijn werk? Ze kijken naar uiterlijke kenmerken: oogkleur, haar- en huidskleur, gewicht en lengte. In ons geval hebben we de uiterlijke kenmerken van mijn vriendin als uitgangspunt genomen en daar een donor bij gezocht. Dat werd iemand uit het Middellandse Zeegebied. Vervolgens selecteren ze de best passende donoro

Hoe heb je alle verschillende ‘loketten’ aan mogelijkheden ervaren? Ik ben niet langs allerlei loketten gegaan, maar ben direct gestart bij het AMC. Vriendinnen die het leuk vonden om mee te denken, hebben wel naar andere mogelijkheden gekeken. Zo weet ik dat je zelfs via Marktplaats een donor kunt ‘kopen’. Dat ging mij te ver.

Hoe verliepen de eerste stappen in het AMC? Aan het begin heb je een aantal oriënterende gesprekken. Ze kijken heel goed naar hoe je relatie in elkaar zit en naar psychologische factoren, om te bepalen of je geschikt bent voor het moederschap. Als er eenmaal een donor is gevonden, ga je de molen in.

Welk moment was voor jou het meest impactvol tijdens het proces? Eerlijk gezegd: niets. Ik had IUI, dus geen hormoonbehandeling, en ik was in één keer zwanger. Daardoor heb ik het niet als heel impactvol ervaren.

Heb je advies voor gelijkgestemden? Het traject van mijn vriendin duurde veel langer en bracht andere uitdagingen met zich mee. Mijn broer en schoonzus hebben het hele traject ook doorlopen en zij hadden bijvoorbeeld de behoefte om er graag over te praten. Mijn vriendin had die behoefte veel minder. Zoek dus vooral uit wat jij nodig hebt en waar je steun aan hebt.

Wat had je nu achteraf gezien zelf anders gedaan? Niets wat ik zo kan bedenken. Ik heb het geluk gehad dat het bij mij gewoon goed verliep.

Tot slot: welk moment was, ondanks de kwetsbaarheid, ook grappig? Bij het inspuiten (IUI) in het ziekenhuis moeten je benen omhoog en moet je vijftien minuten blijven liggen. Op zich hebben we daar wel erg om kunnen lachen omdat ik dat letterlijk voor de eerste keer meemaakte. Je ligt daar met je voeten in de lucht, tja wanneer maak je dat nou nog mee!

Advies Fabian: maak als wensouder vooraf hele goede afspraken

Fabian was donor geweest voor twee vrouwen die hij kende uit zijn studententijd. Er was altijd al een goede klik en een hechte band. Met veel enthousiasme gingen ze dit avontuur aan. Inmiddels zijn zij de trotse ouders van twee zoons. Fabian had vooraf niet kunnen voorspellen hoe verliefd hij zou worden op zijn eigen kinderen. Daardoor groeide zijn rol gaandeweg: van donor naar een betrokken vaderfiguur die actief meedraait in het leven van de jongens.

Interview

Kun je ons meenemen in wat jou vertrekpunt is geweest? Ik had destijds een relatie en woonde samen. Kinderen waren binnen die relatie nog helemaal geen onderwerp, logisch ook, want we waren jong en stonden daar nog niet bij stil. Op de dag dat mijn beste vrienden trouwden, bracht ik een vriendin uit mijn studietijd naar huis. In de auto raakten we aan de praat over de vraag: what is your next goal in live. We kwamen allebei tot de conclusie dat kinderen daar weleens een mooie plek in zouden kunnen krijgen. Zij woonde samen met haar vriendin en bij hen was dit onderwerp in de periode daarvoor al vaker aan de eettafel voorbijgekomen. Zij hadden er dus al concreter over nagedacht dan ik. Wat ook meespeelde: we hadden allebei een actieve rol gehad binnen (onder andere) het COC en veel verbinding met de community. Het klinkt misschien gek, maar we waren er vrij snel uit: we zouden elkaar helpen bij hun kinderwens. We begonnen met het zelf opstellen van een contract. In twee avonden schreven we ons ‘donorcontract’ met het gevoel dat we alles goed hadden dichtgetimmerd. Alleen ja nu terugkijkend; vooraf weet je helemaal nog niet wat je gaat overkomen, wat je gaat voelen en hoe dat in de praktijk zal uitwijzen. 

Gaandeweg maakten we daarom aanvullende afspraken, bijvoorbeeld over hoe vaak onze zoon bij wie zou zijn. Mijn behoefte om tijd met mijn kind door te brengen nam enorm toe, waardoor mijn rol en aanwezigheid langzaam werden uitgebreid. Ik zag de twee moeders veel en we gingen standaard één keer per jaar met elkaar op vakantie. Meestal een week op een vakantiepark in Nederland. Uiteindelijk kwamen er twee zoons. Bij de ene moeder was het in één keer raak via de ‘pipet-route’. Bij de andere duurde het langer. We hebben destijds zelfs een pauze ingelast omdat het mentaal veel met haar deed toen het niet lukte.

Hoe heb je alle verschillende ‘loketten’ aan mogelijkheden ervaren?

In het begin was het zoeken en vooral onwennig. Bij de eerste moeder kozen we voor de ‘pipet-route’: op afgesproken momenten leverde ik sperma bij haar aan. Die schaamte en ongemakkelijkheid verdwijnen op een gegeven moment, en we hebben er achteraf ook om kunnen lachen. Er gebeurden soms best komische dingen. Bij de tweede moeder werkte die route helaas niet omdat een zwangerschap uitbleef. We klopten eerst aan bij het AMC, maar door de lange wachtlijst stapten we over naar het LUMC in Leiden. Tijdens de oriëntatie merkten we dat het ene ziekenhuis flexibeler is dan het andere.

Welk moment was voor jou het meest impactvol tijdens het proces?

In het begin zat ik in een driehoeksrelatie. Mijn partners hadden geen kinderwens en stonden er minder positief in. Dat maakte het ingewikkeld. Toch voelde ik ook een soort besefmoment ‘dit is mijn kans, als ik het wil, moet ik er nu voor gaan’. Uiteindelijk liep die relatie stuk en ontmoette ik mijn huidige partner. Hij omarmde mijn kinderen volledig en gaf ze vanaf het begin veel liefde. Hij werd ook snel geaccepteerd door allebei mijn zoons. Het meest impactvolle moment? Toen we gingen trouwen en onze oudste zei; ‘Ah cool, nu mag ik je officieel papa noemen!’. Dat is ons altijd bijgebleven.

Ook heel impactvol, maar op een andere manier, was dat ik gaandeweg stapelverliefd werd op mijn kinderen. Dat had ik vooraf niet ingeschat. Dat soort liefde overkomt je en kun je van tevoren nauwelijks voorstellen. En het verandert ook je behoeften en prioriteiten. Mijn tijd met de kinderen was in het begin veel beperkter dan nu, maar ik wilde dat steeds verder opschalen.

Een moeilijk moment is dat de relatie met de twee moeders onder druk is komen te staan. Dat vind ik oprecht het meest vervelende van alles. Ik ben dankbaar dat we inmiddels een mediationtraject zijn gestart.

Heb je hulp gezocht in de vorm van bijvoorbeeld een coach of therapeut? Door de spanningen tussen mijn partner en mij enerzijds en de moeders anderzijds zijn we gestart met mediation. Er zijn mediators en advocaten die gespecialiseerd zijn in dit soort situaties. Je komt bijvoorbeeld al snel bij familierecht uit. In de jaren daarvoor heb ik nooit echt professionele hulp ingeschakeld. Ik kon veel delen met mijn familie, al waren zij in het begin behoorlijk negatief. Terugkijkend snap ik dat beter want wat wij deden was toen relatief nieuw. Voor mijn ouders was het wel echt wennen toe ik aankondigde dat ik deze route wilde gaan bewandelen. Dan is homo zijn én samen met twee vrouwen een kind krijgen nog een stap te ver. En ze kenden mij ook als iemand zonder uitgesproken kinderwens, dus ik kreeg opmerkingen als ‘Waar begin je aan?’. Gelukkig zijn ze daar volledig in bijgedraaid. Ze zijn dol op hun kleinkinderen en hebben hun opa en oma leven echt omarmd. Ze hebben ook nog goed contact met de moeders.

Hoe heb je het laatste stuk ervaren in jullie proces? Ik weet nog dat ik bij de balie van de kliniek bij het traject van de tweede moeder echt veel grapjes  aan het maken was. De schaamte was er bij ons inmiddels wel af omdat we al een paar jaar bezig waren.  

Had je gelijkgestemden om je heen waar je advies kon inwinnen? Weinig. En wat ik zeg; je weet van tevoren niet goed waar je aan begint. Je zit op een roze wolk en denkt; ‘Ach, wij kunnen alles aan’. Maar in de praktijk blijkt het toch anders. Onze afspraak was dat de jongens bij de moeders wonen en om het weekend bij ons zijn. Wij organiseren vaak leuke activiteiten en dan gaan de kinderen bij de moeders soms ‘zeuren’ dat het bij ons leuker is. Daar moet je duidelijke afspraken over maken. Dit is bij ons bijvoorbeeld één van de dingen geweest die spanning heeft veroorzaakt.

Wat enorm helpt, is een maandelijkse ouderlunch waarbij je gezamenlijk zaken kunt bespreken of kunt evalueren. Tegelijk merkte ik dat ik in de dagen vóór zo de lunch soms wakker lag omdat het spannend kon zijn. Daarom hebben we een mediator ingeschakeld om de afspraken te helpen optimaliseren. Iedereen is emotioneel geladen. De vrouwen zien sneller beren op de weg waar mijn partner en ik juist weer rationeler zijn. Die combinatie kan juist heel waardevol zijn, maar je moet elkaar steeds weer weten te vinden. Daar moet je met z’n allen extra scherp op zijn. 

Zijn er punten van advies die je hebt voor gelijkgestemden? We hebben een groepsapp voor foto’s en leuke uitspraken. Mocht je dat ook hebben dan is mijn tip: wees waakzaam dat zo’n groepsapp geen plek wordt waar vooral alles wat misgaat wordt gedeeld. Dat kan de boel onnodig onder spanning zetten. Zoek liever een andere setting op om lastige dingen uit te praten.

Wat had je nu achteraf gezien zelf anders gedaan? We hebben vrij open gelaten waar iedereen zou wonen. Achteraf denk ik dat in dezelfde regio of gemeente wonen, veel meer flexibiliteit geeft want dat maakt o.a. de verdeling rondom school en planning gelijkwaardiger. Dat hadden we vooraf beter moeten afspreken.

Laatste vraag: ondanks het een kwetsbare fase is geweest; welk moment vond je ook wel weer grappig en heb je (wellicht achteraf) nog ontzettend om kunnen lachen?

Op een gegeven moment waren we de schaamte echt voorbij. We waren met z’n allen op een feestje en het was tegelijk de vruchtbare periode van de tweede moeder. We hebben die avond de pipet vanuit de auto gebruikt. Daar hebben we achteraf wel enorm om kunnen lachen, dat was echt hilarisch.